๐ฑ เค्เคฐीเคจ เคฌिเคฒ्เคกिंเค เคเคฐ เคธเคธ्เคेเคจेเคฌिเคฒिเคी: เคญเคตिเคท्เคฏ เคी เคธ्เคฎाเคฐ्เค เคเคฎाเคฐเคคें
๐ฑ เค्เคฐीเคจ เคฌिเคฒ्เคกिंเค เคเคฐ เคธเคธ्เคेเคจेเคฌिเคฒिเคी: เคญเคตिเคท्เคฏ เคी เคธ्เคฎाเคฐ्เค เคเคฎाเคฐเคคें
๐ เคชเคฐिเคเคฏ
เคเค เคी เคฆुเคจिเคฏा เคฎें เคเคฌ เคชเคฐ्เคฏाเคตเคฐเคฃ เคช्เคฐเคฆूเคทเคฃ, เคเคฐ्เคा เคी เคฌเคฐ्เคฌाเคฆी เคเคฐ เคช्เคฐाเคृเคคिเค เคธंเคธाเคงเคจों เคी เคเคฎी เคธเคฌเคธे เคฌเคก़ी เคुเคจौเคคिเคฏाँ เคฌเคจ เคुเคी เคนैं, เค्เคฐीเคจ เคฌिเคฒ्เคกिंเค เคเคฐ เคธเคธ्เคेเคจेเคฌिเคฒिเคी (Green Building & Sustainability) เคญเคตिเคท्เคฏ เคा เคเค เคธเคถเค्เคค เคธเคฎाเคงाเคจ เคนै। เคฏเคน เคेเคตเคฒ เคเคฎाเคฐเคค เคฌเคจाเคจे เคा เคคเคฐीเคा เคจเคนीं เคนै เคฌเคฒ्เคि เคเค เคธोเค เคเคฐ เคिเคฎ्เคฎेเคฆाเคฐी เคนै, เคो เคเคจे เคตाเคฒी เคชीเคข़िเคฏों เคे เคฒिเค เคธंเคธाเคงเคจ เคฌเคाเคคी เคนै เคเคฐ เคธ्เคตเคธ्เคฅ เคीเคตเคจเคถैเคฒी เคो เคฌเคข़ाเคตा เคฆेเคคी เคนै।
๐ เคเคธ เคฒेเค เคฎें เคนเคฎ เคตिเคธ्เคคाเคฐ เคธे เคाเคจेंเคे:
-
เค्เคฐीเคจ เคฌिเคฒ्เคกिंเค เค्เคฏा เคนै?
-
เคเคธเคे เคซाเคฏเคฆे เค्เคฏा เคนैं?
-
เคญाเคฐเคค เคเคฐ เคฆुเคจिเคฏा เคฎें เคเคธเคी เค़เคฐूเคฐเคค เค्เคฏों เคฌเคข़ เคฐเคนी เคนै?
-
เคธ्เคूเคฒ เคे เคाเคค्เคฐों เคธे เคฒेเคเคฐ เคช्เคฐोเคซेเคถเคจเคฒ เคคเค, เคนเคฐ เคोเค เคเคธเคธे เคैเคธे เคुเคก़ เคธเคเคคा เคนै?
-
เคเคธाเคจ เคธ्เคेเคช्เคธ เคिเคจเคธे เคเคช เคญी เค्เคฐीเคจ เคฌिเคฒ्เคกिंเค เคी เคฆिเคถा เคฎें เคเคฆเคฎ เคฌเคข़ा เคธเคเคคे เคนैं।
-
เคญाเคฐเคคीเคฏ เคธंเคฆเคฐ्เคญ เคเคฐ เคธเคฐเคाเคฐी เคฏोเคเคจाเคँ।
(๐
๐ฟ เค्เคฐीเคจ เคฌिเคฒ्เคกिंเค เค्เคฏा เคนै?
เค्เคฐीเคจ เคฌिเคฒ्เคกिंเค เคเคธी เคเคฎाเคฐเคค เคนोเคคी เคนै เคिเคธे เคเคธ เคคเคฐเคน เคธे เคกिเค़ाเคเคจ เคเคฐ เคจिเคฐ्เคฎिเคค เคिเคฏा เคाเคคा เคนै เคि:
-
เคฏเคน เคเคฎ เคธे เคเคฎ เคเคฐ्เคा เคा เคเคชเคฏोเค เคเคฐे।
-
เคชाเคจी เคी เคฌเคฐ्เคฌाเคฆी เคจ เคนो।
-
เคช्เคฐเคฆूเคทเคฃ เคเคฎ เคซैเคฒे।
-
เคช्เคฐाเคृเคคिเค เคธंเคธाเคงเคจों (เคैเคธे เคธूเคฐเค เคी เคฐोเคถเคจी เคเคฐ เคนเคตा) เคा เค เคงिเคเคคเคฎ เคเคชเคฏोเค เคนो।
-
เคเคเคฐे เคा เคธเคนी เคช्เคฐเคฌंเคงเคจ เคนो।
GRIHA and SVAGRIHA certified green building example.
๐ เคธเคธ्เคेเคจेเคฌिเคฒिเคी เค्เคฏों เค़เคฐूเคฐी เคนै?
เคธเคธ्เคेเคจेเคฌिเคฒिเคी (Sustainability) เคा เคฎเคคเคฒเคฌ เคนै – เคเคธा เคตिเคाเคธ เคो เคนเคฎाเคฐी เค़เคฐूเคฐเคคें เคชूเคฐी เคเคฐे เคฒेเคिเคจ เคเคจे เคตाเคฒी เคชीเคข़िเคฏों เคे เคธंเคธाเคงเคจों เคธे เคธเคฎเคौเคคा เคจ เคเคฐे।
๐ เคฎुเค्เคฏ เคाเคฐเคฃ:
-
เคเคฒเคตाเคฏु เคชเคฐिเคตเคฐ्เคคเคจ (Climate Change) เคो เคฐोเคเคจा
-
เคฌเคข़เคคी เคเคฐ्เคा เคเคชเคค เคो เคเคฎ เคเคฐเคจा
-
เคช्เคฐाเคृเคคिเค เคธंเคธाเคงเคจों เคा เคธंเคฐเค्เคทเคฃ
-
เคฒोเคों เคो เคธ्เคตเคธ्เคฅ เคीเคตเคจ เคฆेเคจा
-
เคฐोเคเคाเคฐ เคเคฐ เคจเค เคคเคเคจीเค เคो เคฌเคข़ाเคตा เคฆेเคจा
๐ เคคाเค़ा เคฐिเคชोเคฐ्เค्เคธ เคे เค เคจुเคธाเคฐ, เคญाเคฐเคค เคฎें เคुเคฒ เคเคฐ्เคा เคเคชเคค เคा เคฒเคเคญเค 40% เคนिเคธ्เคธा เคญเคตเคจों เคธे เคเคคा เคนै। เคฏเคฆि เคนเคฎ เค्เคฐीเคจ เคฌिเคฒ्เคกिंเค เค เคชเคจाเคँ เคคो เคฏเคน 20-30% เคคเค เคเค เคธเคเคคा เคนै।
| ๐ฎ๐ณ เคญाเคฐเคค เคฎें เค्เคฐीเคจ เคฌिเคฒ्เคกिंเค เคฎूเคตเคฎेंเค |
เคญाเคฐเคค เคงीเคฐे-เคงीเคฐे เค्เคฐीเคจ เคฌिเคฒ्เคกिंเค เคी เคเคฐ เคฌเคข़ เคฐเคนा เคนै।
-
IGBC (Indian Green Building Council) – เคญाเคฐเคค เคฎें เค्เคฐीเคจ เคฌिเคฒ्เคกिंเค เคो เคช्เคฐเคฎोเค เคเคฐเคคा เคนै।
-
LEED เคธเคฐ्เคिเคซिเคेเคถเคจ – เคฆुเคจिเคฏा เคญเคฐ เคฎें เค्เคฐीเคจ เคฌिเคฒ्เคกिंเค เคी เคชเคนเคाเคจ।
-
เคเค เคฌเคก़े เคถเคนเคฐ เคैเคธे เคฌेंเคเคฒुเคฐु, เคชुเคฃे, เคฆिเคฒ्เคฒी เคฎें เค्เคฐीเคจ เคเคซिเคธ เคเคฐ เค्เคฐीเคจ เค เคชाเคฐ्เคเคฎेंเค เคคेเคी เคธे เคฌเคจ เคฐเคนे เคนैं।
-
เคธเคฐเคाเคฐी เคเคฎाเคฐเคคों เคเคฐ เคฎेเค्เคฐो เคธ्เคेเคถเคจ เคฎें เคญी เค्เคฐीเคจ เคेเค्เคจोเคฒॉเคी เค เคชเคจाเค เคा เคฐเคนी เคนै।
๐ เคเคฆाเคนเคฐเคฃ: เคนैเคฆเคฐाเคฌाเคฆ เคा Infosys Campus เคชूเคฐी เคคเคฐเคน เค्เคฐीเคจ เคฌिเคฒ्เคกिंเค เคॉเคจ्เคธेเคช्เค เคชเคฐ เคฌเคจा เคนै, เคिเคธเคธे เคนเคฐ เคธाเคฒ เคฒाเคों เคฏूเคจिเค เคฌिเคเคฒी เคเคฐ เคนเค़ाเคฐों เคฒीเคเคฐ เคชाเคจी เคฌเคเคคा เคนै।
 |
| A view of an urban garden with sustainable building practices. |
๐️ เคญाเคฐเคค เคธเคฐเคाเคฐ เคी เคชเคนเคฒें
- เคเคงुเคจिเค เค्เคฐीเคจ เคฌिเคฒ्เคกिंเค เคฎें เคธोเคฒเคฐ เคเคจเคฐ्เคी, เคช्เคฐाเคृเคคिเค เคฐोเคถเคจी เคเคฐ เคธ्เคฎाเคฐ्เค เคेเค्เคจोเคฒॉเคी เคा เคเคชเคฏोเค।
เคเคจเคฐ्เคी เคंเคเคฐ्เคตेเคถเคจ เคฌिเคฒ 2022: เคเคฐ्เคा เคฌเคเคค เคจिเคฏเคฎों เคो เคธเค्เคค เคिเคฏा เคเคฏा।
-
เค्เคฐीเคจ เคฌिเคฒ्เคกिंเค เคोเคก (GRIHA Rating System): เคญाเคฐเคค เคा เค เคชเคจा เคฐेเคिंเค เคธिเคธ्เคเคฎ।
-
เคธ्เคฎाเคฐ्เค เคธिเคी เคฎिเคถเคจ: 100 เคถเคนเคฐों เคो เคธเคธ्เคेเคจेเคฌเคฒ เคฌเคจाเคจे เคा เคฒเค्เคท्เคฏ।
-
UJALA เคธ्เคीเคฎ: เคชूเคฐे เคญाเคฐเคค เคฎें เคเคฒเคเคกी เคฒाเคเค्เคธ เคा เคตिเคคเคฐเคฃ।
๐ซ เคธ्เคूเคฒ เคเคฐ เคॉเคฒेเค เคธ्เคคเคฐ เคชเคฐ เค्เคฐीเคจ เคช्เคฐैเค्เคिเคธ
-
เคธ्เคूเคฒों เคฎें เคธोเคฒเคฐ เคชैเคจเคฒ เคฒเคाเคจा
-
เคฌเค्เคों เคो เคชेเคก़ เคฒเคเคตाเคจा เคเคฐ เคฎेंเคेเคจ เคเคฐเคจा เคธिเคाเคจा
-
เคตॉเคเคฐ เคนाเคฐ्เคตेเคธ्เคिंเค เคช्เคฐोเคेเค्เค เคฌเคจाเคจा
-
เค्เคฒीเคจ เคเคจเคฐ्เคी เค्เคฒเคฌ เคฌเคจाเคจा
๐ เคเคธเคธे เคฌเค्เคों เคฎें เคฌเคเคชเคจ เคธे เคนी เคธเคธ्เคेเคจेเคฌिเคฒिเคी เคी เคธोเค เคตिเคเคธिเคค เคนोเคคी เคนै।
๐จ๐ฉ๐ฆ เคเคฎ เคฒोเคों เคे เคฒिเค เคเคธाเคจ เค्เคฐीเคจ เคธ्เคेเคช्เคธ
-
เคเคฐ เคฎें เคเคฒเคเคกी เคฒाเคเค्เคธ เคा เคเคชเคฏोเค เคเคฐें।
-
เคชाเคจी เคी เคฌเคฐ्เคฌाเคฆी เคฐोเคें – เคฒीเค เคนोเคคे เคจเคฒ เคो เคคुเคฐंเคค เค ीเค เคเคฐें।
-
เคเคค เคชเคฐ เคธोเคฒเคฐ เคชैเคจเคฒ เคฒเคाเคँ।
-
เคเคฐ เคे เคชाเคธ เคชेเคก़ เคฒเคाเคँ เคเคฐ เคนเคฐे เค्เคทेเคค्เคฐ เคฌเคข़ाเคँ।
-
เคช्เคฒाเคธ्เคिเค เคा เคเคฎ เคเคชเคฏोเค เคเคฐें เคเคฐ เคฐिเคธाเคเคिเคฒ เคी เคเคฆเคค เคกाเคฒें।
-
เคिเคเคจ เคตेเคธ्เค เคธे เคเคฎ्เคชोเคธ्เคिंเค เคเคฐें।
-
เคเคฒेเค्เค्เคฐिเค เคตाเคนเคจ เคा เคเคชเคฏोเค เคเคฐें।
๐ เค्เคฐीเคจ เคฌिเคฒ्เคกिंเค เคे เคซाเคฏเคฆे
-
เคฌिเคเคฒी เคा เคฌिเคฒ 30-40% เคคเค เคเคฎ
-
เคชाเคจी เคी เคเคชเคค 20-25% เคคเค เคเคฎ
-
เคเคฐ เคे เค ंเคฆเคฐ เคฌेเคนเคคเคฐ เคนเคตा เคเคฐ เคงूเคช
-
เคช्เคฐॉเคชเคฐ्เคी เคी เคीเคฎเคค เคเคฐ เคตैเคฒ्เคฏू เคฎें เคฌเคข़ोเคคเคฐी
-
เคชเคฐ्เคฏाเคตเคฐเคฃ เคธंเคฐเค्เคทเคฃ เคเคฐ เคธ्เคตเคธ्เคฅ เคीเคตเคจ
-
เคฒंเคฌे เคธเคฎเคฏ เคคเค เคเคฎ เคฐเค-เคฐเคाเคต เคा เคเคฐ्เค
๐ เคฏाเคจी เค्เคฐीเคจ เคฌिเคฒ्เคกिंเค เคेเคตเคฒ เคชเคฐ्เคฏाเคตเคฐเคฃ เคे เคฒिเค เคจเคนीं เคฌเคฒ्เคि เคเคชเคी เคेเคฌ เคे เคฒिเค เคญी เคซाเคฏเคฆेเคฎंเคฆ เคนै।
๐ง๐ผ เคช्เคฐेเคฐเคฃाเคฆाเคฏเค เคญाเคฐเคคीเคฏ เคเคฆाเคนเคฐเคฃ
เคฐाเคฎेเคถ, เคฎเคง्เคฏ เคช्เคฐเคฆेเคถ เคा เคเค เคถिเค्เคทเค – เคเคจ्เคนोंเคจे เค เคชเคจे เคोเคे เคธे เคเคฐ เคฎें เคธोเคฒเคฐ เคชैเคจเคฒ, เคฐेเคจเคตॉเคเคฐ เคนाเคฐ्เคตेเคธ्เคिंเค เคเคฐ เคเคฒเคเคกी เคฒाเคเค्เคธ เคा เคเคธ्เคคेเคฎाเคฒ เคिเคฏा।
๐ เคจเคคीเคा: เคเคจเคा เคฌिเคเคฒी เคฌिเคฒ 80% เคเคฎ เคนो เคเคฏा เคเคฐ เคांเคต เคे เคฌाเคी เคฒोเค เคญी เค เคฌ เคเคจ्เคนें เคฆेเคเคเคฐ เคฏเคน เคธिเคธ्เคเคฎ เค เคชเคจा เคฐเคนे เคนैं।
เคेเคฐเคฒ เคा เคोเค्เคि เคเคฏเคฐเคชोเคฐ्เค – เคฆुเคจिเคฏा เคा เคชเคนเคฒा เคเคฏเคฐเคชोเคฐ्เค เคो เคชूเคฐी เคคเคฐเคน เคธौเคฐ เคเคฐ्เคा เคธे เคเคฒเคคा เคนै।
เคฆिเคฒ्เคฒी เคฎेเค्เคฐो – เคญाเคฐเคค เคी เคชเคนเคฒी เค्เคฐीเคจ เคธเคฐ्เคिเคซाเคเคก เคฎेเค्เคฐो।
 |
| Sustainable smart city model showcasing Delhi Metro’s green certification. |
๐ เคญเคตिเคท्เคฏ เคी เคฆिเคถा
เคญाเคฐเคค เคธเคฐเคाเคฐ เคเคฐ เคเค เคจिเคी เคธंเคธ्เคฅाเคँ เคฎिเคฒเคเคฐ เค्เคฐीเคจ เคฌिเคฒ्เคกिंเค เคเคฐ เคธเคธ्เคेเคจेเคฌिเคฒिเคी เคो เคฌเคข़ाเคตा เคฆे เคฐเคนी เคนैं। 2030 เคคเค เคญाเคฐเคค เคा เคฒเค्เคท्เคฏ เคนै เคि เคธเคญी เคจเค เคเคฎाเคฐเคคों เคฎें เคเคฐ्เคा-เคฌเคเคค เคธिเคธ्เคเคฎ เค़เคฐूเคฐी เคนो।
เคญเคตिเคท्เคฏ เคฎें:
-
เคธ्เคฎाเคฐ्เค เค्เคฐीเคจ เคธिเคी
-
100% เคฐिเคจ्เคฏूเคเคฌเคฒ เคเคจเคฐ्เคी เคฌिเคฒ्เคกिंเค
-
เคाเคฐ्เคฌเคจ เคจ्เคฏूเค्เคฐเคฒ เคैंเคชเคธ
๐ เคจिเคท्เคเคฐ्เคท
เค्เคฐीเคจ เคฌिเคฒ्เคกिंเค เคเคฐ เคธเคธ्เคेเคจेเคฌिเคฒिเคी เคेเคตเคฒ เคเค เค्เคฐेंเคก เคจเคนीं เคฌเคฒ्เคि เคीเคตเคจ เคीเคจे เคा เคจเคฏा เคคเคฐीเคा เคนै। เคฏเคน เคนเคฎें เคธिเคाเคคी เคนै เคि:
-
เคเคฎ เคธंเคธाเคงเคจों เคฎें เคญी เคเคฐाเคฎเคฆाเคฏเค เคीเคตเคจ เคिเคฏा เคा เคธเคเคคा เคนै।
-
เคชเคฐ्เคฏाเคตเคฐเคฃ เคเคฐ เคธेเคนเคค เคฆोเคจों เคा เค्เคฏाเคฒ เคฐเคा เคा เคธเคเคคा เคนै।
-
เคเค เคिเค เคเค เคोเคे-เคोเคे เคฌเคฆเคฒाเคต เคเคจे เคตाเคฒी เคชीเคข़िเคฏों เคे เคฒिเค เคฌเคก़ा เคฏोเคเคฆाเคจ เคฌเคจ เคธเคเคคे เคนैं।
๐ เค เคเคฒा เคเคฆเคฎ (Call to Action)
-
เค्เคฏा เคเคช เคญी เค เคชเคจे เคเคฐ เคो เค्เคฐीเคจ เคฌเคจाเคจे เคे เคฒिเค เคคैเคฏाเคฐ เคนैं?
-
เคนเคฎाเคฐे เคฌ्เคฒॉเค เคे เค เคจ्เคฏ เคฒेเค เคชเคข़ें: “เคธोเคฒเคฐ เคชैเคจเคฒ เคंเคธ्เคॉเคฒेเคถเคจ เคाเคเคก”, “เคฐेเคจเคตॉเคเคฐ เคนाเคฐ्เคตेเคธ्เคिंเค เคธिเคธ्เคเคฎ”।
-
เคจीเคे เคเคฎेंเค เคฎें เคฒिเคें: เคเคช เคธเคฌเคธे เคชเคนเคฒे เคौเคจ เคธा เค्เคฐीเคจ เคธ्เคेเคช เค เคชเคจाเคจा เคाเคนेंเคे?
Comments